تاریخ هنر ایران و جهان

هنر در یونان 

در این مطلب از فروشگاه مبلمان نایس دکولند ما به بررسی بخشی از کتاب تاریخ هنر ایران و جهان و موضوع هنر در یونان و موارد پیرامون آن میپردازیم. و این مقوله مهم را بهتر درک میکنیم. پس با ما همراه باشید. اگر هم دوست دارید جلوه های هنر خاورمیانه در مبلمان ببینید، برای خرید مبل ترک سلطنتی از نایس دکولند کلیک نمائید.

هنر در یونان- نایس دکولند

هنر در یونان- نایس دکولند

هنر در یونان – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

هنر در یونان

* تمدن یونان باستان از مهمترین و شاخص ترین تمدن های تاریخ بشر است که نیمی از جهان ما یعنی فرهنگ های گوناگون غرب را تحت تأثیر داشته و دارد.

* به جرات می توان گفت که هیچ فرهنگی و هنری به اندازه هنر و فرهنگ یونان باستان در شکل گیری هویت هنری مغرب زمین مؤثر نبوده است.

* ظاهر آثار هنری یونان، آشناتر، ملموس تر و قابل درک تر از آثار به جا مانده از تمدن های دیگری چون مصر، هند، شرق دور و … می نماید.

* دین و اعتقادات خاص مذهبی، در شکل گیری آثار هنری خصوصاً در تمدن های کهن، اساسی ترین نقش را ایفا می کرده اند.

* بارزترین ویژگی نگرش دینی یونان باستان که در آثار هنری آن نیز منعکس است، جهان بینی انسان گرایانه است.

* متون ادبی و دیوانهای شعری اسطوره ای – حماسی، پیکرهای اصلی دین مکتوب يونان باستان را تشکیل می دهند.

دین یونان دینی شاعرانه، افسانه ای و مخلوق بشر است و لذا خدایان این فرهنگ نیز چیزی نیستند مگر «انسانهای آرمانی» با عمر جاودانی.

* هنر دینی یونان کاملاً رنگ و بوی انسانی دارد؛ با ارزش های انسانی محک زده می شود و با تکیه بر حواس ظاهری قابل لمس و درک است.

* زیبایی در هنر یونانی و مشتقات آن به راحتی حس می شود و قابل فهم است.

* تلقى انسان محورانه یونانیان عاملی بود که در رشد قوه ی استدلالی و تلاش در تغییر محیط اطراف و انطباق آن با نیازهای انسانی مؤثر واقع شد و از این لحاظ تفکر و هنر دنيا مابانه و دائماً در حال تغییر یونانی در مقابل نگرش ایستای مصری قرار می گیرد.

* در عصر فراعنه، جهان خدایان با قوانین و اصول ثابت حکومتی – از طریق فرعون‌ها که خود را منصوب به او می دانستند- زمین را اداره می کرد که ایستایی و ثبات دو هزار ساله در هنر و تفکر مصری ناشی از همین امر است. اما در یونان، خدایان زائیده ذوق هنری – ادبی انسانها بودند، این انسان بود که خود می بایست در امور زندگی و اداره حکومت تعقل نماید و آینده خویش را رقم زند.

* از قرن هشتم قبل از میلاد است که ما به آثار هنری ارزنده ای بر می خوریم و تاریخ مستند يونان هم از همین دوران یعنی سال ۷۷۶ قبل از میلاد که سال تاسیس «بازیهای المپیک» است، آغاز می شود.

* سیر تحولات هنری را در یونان به چند دورهی مجزا تقسیم نموده اند که عبارتند از:

الف) دوره هندسی(تاقرن ۸ قبل از میلاد)، ب) دوره کهن (قرون ۷ و ۹ قبل از میلاد)، ج) دوره کلاسیک (قرن 5 و 4 قبل از میلاد)، د) دوره هلني (قرن چهارم قبل از میلاد تا آغاز تاریخ میلادی).

دوره هندسی در یونان- نایس دکولند

دوره هندسی در یونان- نایس دکولند

* در دوره هندسی که تا سال ۷۰۰ قبل از میلاد در یونان رواج داشت اصلی ترین تجلیات هنری در شکل ظروف سفالین با «نقوش هندسی» ظاهر گشته است.

* به دلیل استفاده از نقوش هندسی چون مربع، مستطیل، لوزی، دایره، سطوح شطرنجی و زیگزاگ در آثار سفالی قرن هفتم قبل از میلاد در یونان، این عصر را در دوره هندسی نام نهادند.

* دوره کهن در یونان با ارتباط و تأثیر پذیری یونانیان از هنر مصر در حدود قرن هفتم قبل از میلاد آغاز می شود و نوع ایستادن موقر و آیینی رایج در هنر مصر در پیکره های یونانی ظاهر می شود. تزیینات پیچیده گیسوان و لبخندهای قراردادی و مصنوعی از ویژگی های چهره پردازی این دوره است.

* هنر پیکر تراشی در اواخر دوره کهن در یونان به مرتبه بالایی از دانش فنی ارتقا یافت.

* دو شیوه رایج در نقوش سفالی یونان که عبارتند از:

الف) دوره ای که نقش جانداران بر روی زمینه سیاه رنگ با خطوط نازک حک میشد، ب) دوره نقوش قرمز که در آن طرح مورد نظر را با خطوط سایه روشن تیره را روی متن سفال ترسیم می کردند، حاصل از پیشرفت سفال سازی در عهد کهن یونان می باشد.

* دوره کلاسیک دوره قوام پیکر سازی و اوج گیری هنر معماری یونان است.

* در دوره کلاسیک یونان، استفادهی جدی از تندیس ها به عنوان عناصر اصلی تزیینی در بنا، و بهره گیری از ستونهای زیبا و عظیم معماری یونان را به اوج می رساند به طوری که تأثیرات وسیع آن را در دوره بعد هنر یونان در ممالک غرب شاهدیم.

* در دوره کلاسیک یونان، دانش کالبد شناسی در طیف بیشتری از فرم های آزاد به کار می رود از این رو شاهد تنوع بیشتری از حرکات و موضوعات در این هنر هستیم.

* دوره ای که پس از مرگ اسکندر کبیر(۳۲۳ قبل از میلاد در یونان) آغاز می شود و تا قرن اول پیش از میلاد که امپراطوری اسکندر به دست رومیان اشغال می شود به دوره «هلنی» شهرت دارد.

* تأكيد بر احساسات و عواطف انسانی و فردگرایی در هویت تندیس ها از ویژگی هنر پیکرسازی دوره هلنی است و موضوعات روزمره و مناظر عامیانه نیز از خصایلی است که در این عهد ظاهر می شود.

* برای بررسی هنر یونان سه منبع اصلی وجود دارد که عبارتند از: الف) گلدانها ب) تندیس ها ج) ابنیه.

* يونانی ها در ساخت گلدان ها و سفالینه ها نبوغ و استعداد خاصی داشتند که از همان دوران شکل گیری تمدن یونان رواج داشته و اولین آثار به جا مانده از این دوران مربوط به قرون ۹ و ۸ قبل از میلاد می باشد که با آن دوره هندسی می گویند.

* بر روی کوزه سفالی به دست آمده از مقبره دیپليون آتن متعلق به سال ۷۵۰ قبل از میلاد نقوش هنری متنوعی به صورت نوارهای متعدد افقی پوشیده شده و بر سینه ی این کوزه در ردیف دسته ها تصاویر انسان هایی دیده می شود که در حال تشييع جنازه و عزاداری هستند و نقش انسانها نیز با استفاده از سطوح ساده و هندسی ترسیم شده مشاهده می شود.

* اکثر کوزه های بزرگ به دست آمده از یونان از دوره هندسی کاربرد مذهبی داشته و در مراسم تدفین به کار می رفته اند.

منطقه آتیکا در یونان- نایس دکولند

منطقه آتیکا در یونان- نایس دکولند

* منطقه آتیکا در یونان به لحاظ ساخت بهترین کوزه های سفالی و زیباترین نقوش شهرت دارد.

* در دوره کهن (قرن ۷ قبل از میلاد به بعد) بر روی گلدانها و ظروف سفالین، نقش جانوران، انسان ها و موجودات اساطیری رفته رفته بر روی بدنه ظروف ظاهر می شوند.

* با مطالعه نقوش ظروف سفالی دوره کهن در یونان می توان به طرح و نقش لباسهای مردان، زنان، جنگجویان و شیوه آرایش سر و چهره و تزیینات مختلف پی برد.

* «فردیت هنرمند» به حدی در تمدن یونانی اهمیت داشته که امضای هنرمندان را نه تنها در زیر مجسمه و آثار معماری بلکه بر روی کوزهها، گلدان ها و دیگر ظروف سفالين هم می بینیم.

* نمونه زیبای ذوق و مهارت سفالگران نقاش يونان، پیاله دو دسته زیبایی است اثر گزنولکس نقاش است که در قرن ۶ قبل از ميلاد (۵۵۰ قبل از میلاد) ساخته شده. نقش داخل پیاله صحنه مبارزه هراکلین (پهلوان اساطیری یونان) و تریتون(خدای دریا) است کم نشان از حرکت و حیات نقوش می باشد.

* نکته دیگری که در مورد نقش لعاب و ظروف یونانی حائز اهمیت است اینکه اکثر سفالهای اولیه دارای زمینهای سرخ رنگ بوده اند.

* گلدانها و ظروف سفالی یونان در نقوشی که هویت هندسی صرف عصر هنری بود، تبدیل به موجودی زنده و صحنه های جنگ و نزاع دوران باستان می شود( دوره کهن) می توان تأثير عناصر هنری بین النهرین و مصر را به وضوح مشاهده نمود.

* قدمت اولین تندیس های یونانی به اواسط قرن ۷ ق. م باز می گردد ولی تا قبل از آن تندیس های کوچک از جنس چوب رواج داشت است.

* يونانيان تحت تأثير مشرق زمین، خصوصاً تمدنهای مصر و بین النهرین رفته رفته به ساخت تندیس های بزرگ از جنس سنگ پرداختند و هنر مجسمه سازی را به درجه بالایی از طبیعت گرایی ارتقاء دادند.

تندیس ابتدایی در یونان- نایس دکولند

تندیس ابتدایی در یونان- نایس دکولند

* در تندیس های ابتدایی یونانی می توان تأثیر شیوه هندسی را مشاهده کرد. در مجسمه برنزی اسب متعلق به نیمه دوم قرن ۸ ق. م (نگه داری شده در موزه استاتليخ برلين) این موضوع به خوبی نمایان است.

* از اواسط قرن ۷ قبل از میلاد ساخت تندیس های کوچک انسان در یونان آغاز شد که با گذشت زمان دانش مجسمه سازی آگاهی از کالبد شناسی و رشد زیبایی شناسی هنری موجب ظهور آثاری زیباتر، دقیق تر و بزرگتر شد.

* در تندیس مردی که قوچ به دوش دارد و جنس آن از مفرغ می باشد تأثیر روش هندسی (یونان) را می توان در تقسیم بندی های بدن و رعایت تقارن مشاهده کرد.

* پیكره تراشی یونان از بسیاری جهات متأثر از هنر پیکر تراشی شرقی و مصری است.

* شیوه ایستادن مجسمه های عریان مردان جوان یونان دقیقا از نوع ایستادن پیکره های یادبود مصری تأثیر پذیرفته اند.

* انگیزه ساخت تندیس های مصری بازسازی شخصیت فرعون به عنوان یک موجود خاص با هویت خدایی بود در حالیکه در دیدگاه یونانی این تندیس ها معرف كمال زیبایی مادی و انسانی است.

* در دوران باستان (کهن) یونان، به جز تندیس های مرمرین، پیکره هایی نیز از سفال و سنگ های متخلخل ساخته می شد که این سنگها سطح ناصافی داشتند، از این رو برای اینکه پیکره های ساخته شده چشم نواز باشند، یونانیان از رنگ استفاده کردند.

* در یونان دوره کلاسیک شاهد استفاده جدی از تندیس ها به عنوان عناصر تزیینی بنا هستیم.

* پیکره های موجود در طره ی معبد زئوس در المپیا (یونان) که بین ۴۶۰ تا  ۴۵۶ ق. م بنا شده اند. نمونه بارز عناصر تزیینی بنا در دوره کلاسیک می باشند.

* استفاده از پیکره ها به عنوان بخشی از ستون نیز در هنر معماری مجسمه سازی یونانی رواج خاصی داشت. ستونهای ایوان ارختئوم در آرکئوپولیس آتن نمونه های خوبی از یگانگی موفق معماری و پیکره تراشی است.

* اوج حرکت بدن را میتوان در پیکرتراشی دوره کلاسیک بسه نیکویی و در اوج زیبایی مشاهده کرد. پیکره دیسک پران (موزه ترمه – روم) شاهد این ادعاست.

هنر پیکرتراشی در یونان- نایس دکولند

هنر پیکرتراشی در یونان- نایس دکولند

* در هنر پیكره تراشی دوره هلنی یونان شباهت های فردی اهمیتی بسزا می یابد و در عین حال تأكید به کمال زیبایی جسمانی حفظ می شود، و اسلوب پرداختن به جامه و چین های پارچه به صورت پیچیده تری نمایان می گردد.

* پیکره دموستنس سخنور آتنی نگهداری شده در موزه ملی کوپنهاک مربوط به پیکره تراشی دوره هلنی در یونان می باشد.

* کتیبه زئوس در حال نبرد با سه غول از ضلع شرقی «مزبح زئوس»، گرچه در وضع مطلوبی نیست و بسیاری از بخش های آن تخریب گشته اما نمونه ارزنده ای است که معرف پیکر تراشی کتیبه ای در دوره هلنی است.

* نخستین آثار معماری به جای مانده از تمدن یونان، مربوط می شود به معابد «دوره هندسی» این معابد عموما ستوندار و باریک و بلند هستند. مثلا معبد «هرا» متعلق به قرن ۸ قبل از میلاد.

* اساساً معماری یونان را می توان با سه ویژگی توصیف نمود.

۱- پلکان (در ناحیه بیرونی و جلوی بنا) ۲- ستونها ۳- اسپر (بخشی که بر فراز ستونها قرار دارد و شامل کتیبه و طره است)

* ستون، اصلی ترین عنصر یونانی است چرا که نه تنها وظیفه به دوش کشیدن بار را ( به جای دیوار) به عهده دارد بلکه از اصلی ترین عناصر بصری و تزیینی بنا نیز می باشد.

* ستون های: شیوه دوریسی و شیوه ایونیایی. از شیوه های اصلی و بارز معماری یونان می باشند.

* استفاده از ستونهای دوریسی از ۶۳۰ ق. م رواج یافت. ستونهای دوریسی ساده با وقار و کم پیرایه هستند و در آثار معروفی چون معبد زئوس در المپیا و معبد پارتنون در آکئوپولیس آتن به کار رفته اند.

* در ستون های ایونیایی عناصر تزیینی بیشتری حضور دارند خصوصاً بخش «طوماری» و بالشتگی سرستون‌ها به یکباره هویت بصری بنا را دگرگون می کنند.

* ستونهای ایونیایی باریکتر و بلندتر از ستون دوریسی هستند. این ستونها به سبب زیبایی و ظرافت مقبولیت عام یافتند و هم اکنون نیز در ساخت بناهای کلاسیک به کار می روند.

امتیاز این پست
برای دادن امتیاز به این پست کلیک کنید!
مشاهده
هنر بین النهرین

نوشته های مشابه