تاریخ هنر ایران و جهان

هنر در مسیحیت و بیزانس

در این مطلب از فروشگاه مبلمان نایس دکولند ما به بررسی بخشی از کتاب تاریخ هنر ایران و جهان و موضوع هنر در مسیحیت و بیزانس و موارد پیرامون آن میپردازیم. و این مقوله مهم را بهتر درک میکنیم.

اگر هم دوست دارید جلوه های هنر خاورمیانه در مبلمان ببینید، برای خرید مبل ترک سلطنتی از نایس دکولند کلیک نمائید.

پس با ما همراه باشید.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* هنر صدر مسیحیت شامل کلیه آثاری است که پیش از جدا شدن کلیسای ارتدوکس برای مسیحیان و توسط مسیحیان ساخته شد، یعنی تقریبا پنج قرن نخست از مبدا تاریخی مسيحيت.

* هنر بیزانسی دلالت بر هنر امپراتوری روم شرقی می کند و مسلما ریشه هایی از هنر شرق دارد و اصطلاحا «خاور مآب» است.

* کنستانتین کبیر دین رسمی کشور را «مسيحيت» اعلام کرد و «رم» را مرکز مسیحیت قرار دارد.

* مقابر دخمه ای با «کاتو کومپ» ها، به عنوان گورستان های پنهانی برای دفن مردگان مسیحی به کار می رفتند.

* موضوعات نقاشی شده در مقابر دخمه ای یا «کاتو کومپ» ها شامل صليب و صحنه هایی برگرفته شده از کتاب عهد عتیقند.

* در هنر صدر مسیحیت به خصوص داستان زندگی حضرت يونس و خارج شدن او از کام نهنگ بسیار محبوب بود و همچنین نقاشان حضرت مسیح (ع) را در هیئت چوپان نیکوکار نشان می دادند.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند
هنر مسیحیت - فروشگاه مبلمان نایس دکولند

هنر مسیحیت – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* پس از رسمی شدن دین مسیحی در امپراطوری روم، مسیح خصوصیاتی امپراطورانه می یابد همچون داشتن ردای ارغوانی، هاله ای دورسر، تاج و…

* ساختمان کلیساهای ساخته شده در رم و قسطنطنیه در زمان کنستانتین به نام «باسیلیکا» یا «کلیساهای مستطیل شکل صدر مسیحیت» خوانده شده اند.

* بزرگترین کلیسای کنسانتینی کلیسای سن پیترو در رم می باشد.

* از نقشه به دست آمده از کلیسای سن پیترو در رم در می یابیم که معماری این کلیسا شباهت بسیاری با معماری ایرانی- اسلامی علاخصوص با طرح ذهنی به دست آمده از عمارت خسرو در قصر شیرین ساسانیان دارد.

* بناهای گرد یا چند ضلعی گنبددار که پیش از کنستانتین در معماری پانتئون به کار گرفته شده بود در زمان کنستانتین بیشتر برای ساخت مقابر با عظمت با آرامگاه های خانوادگی و نماز خانه هایی که به کلیسا می چسبیدند به کار می رفت.

* ممتاز ترین بنای گرد یا چند ضلعی گنبد دار معماری مسیحی «آرامگاه کنستانتینا» دختر کنستانتین می باشد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* موزاییک کاری که در اساس عبارت است از ایجاد نقوش با نصب کردن قطعات کوچک رنگی بر زمینه ای از گچ از دیدباز یعنی از هزاره سوم ق.م توسط سومری ها برای تزیین بدنه ها و سطوح معماری به کار رفته بود.

* موزاییک کاری صدر مسيحيت از جهت استفاده از مصالح با موزاییک کاری یونانی متفاوت بود.یونانیان در موزاییک کاری از مرمرهای رنگی مات استفاده می کردند در حالی که هنرمندان صدر مسیحیت از شیشه های رنگی که شفافتر بود و تنوع رنگی بیشتری داشته و در معرض نور درخشان بودند استفاده کردند.

* از جمله مزیت موزاییک های صدر مسیحیت، امکان دسترسی به رنگ طلایی بود.

* موضوع موزاییک های صدر مسیحیت، صحنه های مختلف روایتی از دو کتاب عهد عتیق و عهد جدید بودند. از مشخصات آنها اختصار در بیان مفاهیم و نشان دادن اشکال و همچنین نمادپردازی بود.

* هنرمندان صدر مسیحیت از سنت طولانی تصویر کردن نسخ طوماری روی پاپیروس که در مصر زمان فراعنه به کار می رفت پرهیز کرده و از پوست آهو یا گوسفند که دوامی بیش از پاپیروس داشتند، سود جستند.

 

* در نقاشی های نسخ خطی دوره صدر مسیحیت سعی بر عمق نمایی می شد و معمولاً روایات و داستانها پشت سرهم و به طور مستمر در یک صحنه نشان داده می شدند. صحنه يعقوب در حال کشتی گیری با فرشته از نسخه سفر آفرینش موزه وين متعلق به قرن ۶ از آن نمونه می باشد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* در نقش های حکاکی شده در مسیحیت به دلیل نص صریح کتاب مقدس مبنی بر تحریم حک کردن تصویر، از به تصویر کشیدن انسان در اندازه طبیعی بسه شدت دوری می جستند. به همین علت نقش برجسته های این دوران به سوی کم عمقی و مقیاس های کوچک سوق پیدا کرد.

* پیكره تراشی نبرد میان رومیان و بربرها از قاب تزیینی موسوم به «نابوت نبرد لود و ویزی» متعلق به سده سوم میلادی رُم میباشد.

* تابوب اسقف اعظم تئودور متعلق به سده هفتم میلادی از جنس مرمر در راونا دارای نقوش برجسته ای از سیمرغ و نقوش گیاهی می باشد.

* هنر بیزانس از قرن ششم میلادی از هنر صدر مسیحیت جدا شد و در زمان امپراطوری ژوستی نیز بین (۵۶۵-۵۲۷) نه تنها به اوج خود رسید بلکه از آن زمان قسطنطنیه به عنوان پایتخت هنری روم شرقی در آمد.

* دوران فرمانروایی ژوستی‌نین به عنوان «نخستین عصر طلایی هنر امپراطوری شرقی» خوانده می شود.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* غنی ترین گنجينه یادگاری های عصر ژوستینین (بیزانس) در شهر «راونا» در خاک ایتالیا کشف شده چرا که این هنر هنری است برگرفته از آثار شرقی و سمبلیک.

* از زمان ژوستی‌نین به بعد، ساخت کلیساهای گنبدوار با نقشهای متمرکز در قسمت اصلی راونا رواج بافت، که مهمترین کلیسای آن زمان «سان ويتاله» نام داشت. قاعده ی آن هشت ضلعی و گنبدی بر هسته مرکزیش استوار بود.

* کلیسای «سان ویتاله» را می توان ادامه سیکه معماری آرامگاه کنستانتینا دانست با این تفاوت که سان ويتاله بزرگ تر و از نظر تزیینات غنی تر و غرق در نور بود.

* دو نقش موزاییک کاری شده در کلیسای «سن ويتاله» وجود دارد که یکی از آنها نشان دهنده ژوستی نین به همراه روحانیون و ملازمانش و دیگری مربوط به همسرش ملکه تئودورا و همراهانش است که هر دو در حال شرکت در مراسم دینی هستند.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

 

* در نقش موزاییک کاری های کلیسای «سن ویتاله» اندام انسانها باریک و بلند ترسیم شده است، حركات خشکند و رسمی و چین پارچه ها تنها با نشان دادن یک خط ترسیم شده اند.

* هاله دور سرژوستی‌نین و تئودورا در نقش موزاییک های کلیسای سن ويتاله نشان از تقدس آنهاست و پیداست که مفهوم تداعی مسیح و مریم بوده است.

* چهره های اشخاص در هنر بیزانس شامل: چشمان درشت و سیاه در زیر پیشانی های خمیده، دهانهای کوچک و بینی های نازک و بلند و نیمه عقابی هستند.

* یکی از بناهای مهم سده پنجم میلادی آرامگاه خانمی به نام «گالاپالاكيديا» می باشد او مدتی زمامدار راونا بود و آرامگاه او یک ساختمان صلیب گونه کوچک است.

* پوسته آجری ساده و تزیین شده آرامگاه «گالاپالاكيديا» یکی از غنی ترین مجموعه های موزاییکی متعلق به هنر مسیحیت آغازین است.

* در نیم دایره بالای در ورودی آرامگاه گالاپالاكيديا، حضرت مسیح (ع) در هيبت چوپان نیکوکار تصویر شده است که جدا از نمونه های پیشین بسیار شاهانه و شکوهمند است.

* کلیسای «سانتا آپولیناره» در شهر كلاسه قرار دارد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* سبک بیزانس بدون توسل به هیچگونه عمق نمایی و با استفاده از نمادهای ساده به عنوان مثال برای انتقال مفاهیم بسیار پیچیده مذهبی به زبان کاملا مناسبی برای هنر مسیحی در آمده. در تصاویر موزاییک کاری های کلیسای سانتا آپولیناره در کلاسه که نشان دهنده نماد شهادت برای بره، و تعداد گوسفندان دو طرف حضرت مسیح (ع) به تعداد حواریون ۱۲ عدد می باشد، تبدیل می شود.

* مهمترین بنای به جا مانده از دوران فرماندهی ژوستی نین که شاهکار معماری آن زمان به حساب می آید«ایاصوفیه» است که در دوران ژوستی نین کلیسا بوده و «سانتا صوفیا» نامیده می شد.

* کلیسای «سانتا صوفیا» دارای معماری منحصر به فردی است زیرا در عین حال که محور طولی و باسیلیکایی دارد قسمت مرکزی با صحن آن چهارگوش است که روی آن گنبد عظیمی وجود دارد و در دو طرف این گنبد، دو نیم گنبد قرار گرفته است.

* کلیساهای ساخته شده در دومین عصر طلایی بیزانس (از اواخر قرن ۹ الی ۱۱) بیشتر محقر بوده و حالت زاهدانه داشتند و مقطع این کلیساها به شکل صلیب یونانی است یعنی صلیبی که بازوهای آن به یک اندازه اند.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* از نمونه های معماری دومین عصر طلایی بیزانس باید از دو کلیسای دیر «هوسيوس لوكاس» در یونان (که کلیسای سمت چپ «کاتوليکون» و کلیسای سمت راست «تئو کوس» نام دارد) قرار دارند نام برد.

* دو کلیسای دیر «هوسيوس لوكاس» دارای دو ویژگی هنر بیزانس یعنی تمایل به تزیین بخش های خارجی بنابر خلاف سادگی و وقاری که قبلا معمول بود و علاقه شدید به ایجاد تناسبات کشیده عمودی می باشند.

* در معماری در کلیسای دیر «هوسيوس لوكاس» به وسیله تقسيمات تنگ و کشیدگی عمودی فضا تماشاگر دچار حالت ازدحام زدگی و گاه حتی خفقان می شود اما زمانی که تماشاگر چشمان خود را به سوی بالا می برد، ناگهان در این فضای غرقه در نور زیر گنبد، احساس فراخی و آرامش می کند.

* بزرگترین و پر زینت ترین کلیسای باقیمانده از دومین عصر طلایی بیزانس کلیسای سن مارک در ونیز است.

* نقشه کلیسای «سن مارک» در ونیز به شکل صلیب یونانی محصور در مربع با گنبد مرکزی است، اما در انتهای هر بازو نیز گنبدی جداگانه به پا شده است.

* در دومین عصر طلایی بیزانس، معماری بیزانس به همراه مذهب ارتدوکس در سرزمین روسیه رواج یافت. در روسیه به علت فراوانی چوب نقشه اصلی کلیسای بیزانس، دستخوش تغییر شد و حتی گاه حالت محلی گرفت.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* معروفترین محصول تغییر معماری کلیساها در روسیه به معماری محلی، کلیسای «سن بازیل» در کنار کاخ کرملین مسکو است که در زمان فرمانروایی ایوان مخوف ساخته شده و شخصیتی کاملاً روسی دارد.

* در کلیسای «سن بازیل» در مسکو گنبدها به تعداد زیاد افزایش یافته و به صورت عناصر مناره مانندی که با کلاهک های پرنقش و نگار و رنگارنگ پوشیده شده اند، در آمده اند و از دور به قارچ با توت فرنگی شبیهند.

* در حالی که معماری در سراسر دوره بیزانس تقریبا همیشه از رشد قابل توجهی برخوردار بود، نقاشی و پیکر تراشی در سده های هشتم و نهم شديداً ضربه خوردند و سیر تکاملی خود را پس از ژوستینین با رواج يافتن «نفاق شمایل شکنی» که به دنبال فرمان امپراطوری در مورد تحریم تمثال های دینی در سال ۷۲۶ آغاز شده بود دچار وقفه گشت و این وقفه به مدت صد سال ادامه داشت.

* پس از پیروزی شمایل پرستان در سال ۸۴۳ دوباره بازار شمایل سازی گرم شد و این بار سبکی به ظهور رسید که آمیزه ی ظریفی بود از سیک تصویری هلني و سبک انتزاعی بیزانسی.

* در تصویر دارد در حال سراییدن فرامیر از نقاشی های فرامير داودی نسخه پاریس ظهور دوباره اساطیر و سبک طبیعت سازی هلنی کهن و بازگشت به دوران کلاسیک را شاهدیم.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* احتمالاً حالت عاطفی چهره ها و صورت بسیار رنج کشیدن مسیح بر صلیب، از دستاوردهای دوران نفاق شکنی است.

* در اثر نقاشی دیواری رستاخیز مسجد کار به استانبول (کلیسای منجی سابق) مربوط به قرن ۱۴ میلادی، تحرک و پویایی مسیح در سنت ابتدایی هنر بیزانسی بی سابقه بود.

* شمایل سازی همگام با ایمان ارتدوکس (سده یازدهم) در سراسر کشورهای بالکان و روسیه انتشار یافت و در آن نواحی حتی پس از انقراض امپراطوری بیزانس رواج داشت.

* ظهور هنرمندی چون «آندری روبلف» که به حق بزرگترین شمایل ساز روسیه خوانده شده است خود نمایانگر این واقعیت است که انگیزه های آفرینندگی در سنت هنر بیزانس از زادگاه اصیلش به سوی مرزهای شمالی انتقال یافته بود.

* نقاشی سه فرشتگان عهد عتیق» اثر آندری روبلف که از نوع نقاشی روی چوب می باشد در مسكو نگهداری می شود.

* دستاوردهای بیزانس در مرحله آخر، به شرح زیر می باشند:
الف) نقاشی دیواری به جای موزاییک کاری.
ب) تحرک و پویایی مسیح در تصاویر
ج) ظهور نقاش برجسته ای چون: «آندری روبلف».
د) ادامه کنده کاری و نقش برجسته به روال گذشته.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* در هنر بیزانس، قرن ششم تا اواخر قرن نهم را نخستین عصر طلایی، اواخر قرن دهم تا یازدهم را دومین عصر طلایی و قرن چهاردهم را آخرین دوره طلایی هنر بیزانس نامیده اند.

* صفحه عاج با نقش پنج قدیس که در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن نگهداری می شود مربوط به قرن یازدهم میلادی و هنر بیزانس می باشد.

* چیزی که بیش از همه در کارهای آندری روبلف جنبه فردی دارد، و در عین حال خصوصیتی منحصر به هنر روسی است، رنگ آمیزی اوست، که با رنگ های روشن تر و متنوع تر و اصولاً متفاوت با هر یک از آثار بیزانسی به وجود آمده است.

* واژه «رنسانس» به معنای «تولد دوباره» و «نوزايش» واژهای فرانسوی است، اما اصل كلمه از ایتالیای گرفته شده است.

* رنسانس عصری است که انسان غربی بار دیگر به هنر و فلسفه و فرهنگ يونان و روم باستان توجه کرد و فرهنگ کلاسیک باستانی را اوج آفرینش بشری نامید.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* گذشته از توجه به فرهنگ و هنر یونان و روم باستان، عقل محوری، فردگرایی و انسان مآبی از دیگر مشخصه های رنسانس است.

* اگر بشر در سراسر قرون وسطی به جمع توجه داشت و نیز همه چیز را تابع امر خداوند و کلیسا می پنداشت، انسان عصر رنسانس به تدریج به خصوصیات و استعدادهای فردی توجه کرد و نیز مانند عصر کلاسیک (یونان و روم باستان) «انسان» را اساسی ترین محور هستی و رکن جهان دانست.

* نهضت رنسانس از ایتالیا آغاز شد و این حرکت به طور بارز از سده چهاردهم تا شانزدهم مراحل كمال خود را پیمود.

* اختراع چاپ در نهضت رنسانس به ظهور پیوست.

* در هنر رنسانس زیبایی طبیعی و مادی مورد ستایش قرار گرفت همین توجه به جهان مادی و دقیق شدن انسان در وجود خویشتن، باعث ایجاد روند تدریجی ناتورالیسم (طبیعت گرایی) در هنر رنسانس شد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* در دوره رنسانس، پدیده طبیعت و روابط میان آدمیان نسبت به مسایل الهی اهمیت بیشتری یافت، و در نتیجه این تفکر، همچون هنر یونانی عهد کلاسیک ضمن با عظمت نشان دادن پیکره آدمی آن را با تمام جزییاتش می نمایاند.

* رنسانس عصری است که بر فردیت تک تک افراد شایسته و با استعداد تأكيد می کند و نبوغ فردی هنرمند را می ستاید و برای آن ارزش ویژه ای قایل می شود و برای اولین بار در تاریخ، شخص هنرمند اهمیت خاصی پیدا می کند.

* مفهوم «هنرمند نابغه» در دوره رنسانس به وجود آمد.

* انسان عصر رنسانس اعتقادات دینی خود را با دیدگاه های جدید انسان دوستی و فردگرایی آشتی دارد.

* در عصر رنسانس به خصوص هنرهای تجسمی به رشد قابل توجهی دست یافتند.

* هنر در دوره رنسانس با ریاضی و علم پیوند خورده است.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* آلبرشت دورر معتقد بود که هنر بدون علم – یعنی بدون یک تئوری برای انتقال دادن مشاهدات هنرمند – بی ثمر است.

* در عصر رنسانس دقت در طبیعت برای ترسیم ناتورالیستی آن به کشف پرسپکتیو، حجم پردازی و تحول در رنگ پردازی و … انجامید.

* هنر ایتالیا را می توان در اواخر سده سیزدهم و چهاردهم با عنوان «رنسانس آغازین» مشخص کرد.

* هنر «رنسانس آغازین» در حکم پیش در آمدی طولانی برای آغاز شبیه سازی کامل و ناتورالیستی در هنر اروپا محسوب می شود، که این فعالیتها در عرصه نقاشی از برجستگی چشمگیری برخوردار است.

* از برجسته ترین و معروفترین نقاشان رنسانس آغازین جیوتو (۱۳۳۷-۱۲۶۶) هنرمند فلورانسی است که اکنون او را پدر هنر تصویری غرب می دانند.

* برخی منتقدین کار جیوتو را به انقلابی تشبیه می کنند که باعث شد نقاشی بیزانسی از میان به در رود و هنری بزرگ و باعظمت و ناتورالیستی (همچون یونان و روم باستان) پایه ریزی شود.

* كار جيوتو عبارت بود از مشاهدات جهان و طبیعت. بدین ترتیب انسان، درون نگری سده های میانه را کنار گذاشت و با برون نگری خود پایه گذار علم می شود.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* اثر نقاشی روی تخته با مضمون«مریم نشسته بر تخته کار هنرمند رنسانس آغازین، جیوتو می باشد که در نگارخانه اوفيستي فلورانس نگهداری می شود.

* در اثر «مریم نشسته بر تخت» شیوه کار جیوتو آشکار است. اگر این اثر را با آثار دوره بیزانس مقایسه کنیم می بینیم که در اینجا پیکره مریم با سنگینی مجسمه واری نشان داده شده که قابل مقایسه با نقاشی روم باستان است.

* در سبک بیزانسی، پیکر حضرت مریم در زیر امواج ظریف ردایش، باریک و شکننده می نمود. اما مریم در تصویر (اثر) «مریم نشسته بر تخته در دست جيوتو به صورت مادری تنومند و ملکه وش نمایانده شده که حتی بدنش نیز حجم پردازی شده و کاملا مادی و زمینی مینمایاند.

* تأكيد جيوتو بر جسم، حجم و بعد است و تصوری را در ما به وجود می آورد که آثار او را به مجسمه سازی نزدیکتر می کند.

* یکی از مشهورترین آثار جیوتو، نقاشی دیواری موسوم به «زاری بر جسد مسیح»، «نمازخانه آرنا- پادوا» است که سوگواری مادر مسیح و رسولان و زنان مقدس را بر منجی خویش نشان میدهد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* خصوصیات آثار جيوتو عبارتست از:
۱- تأكيد بر جسم، حجم و بعد سبب ایجاد نقاشی مجسمه وار.
۲- هماهنگی میان موضوع روایت و ترکیب بندی می شد.
٣- نشان دادن پیکر از پشت عمق نمایی.
۴ – ساختن صحنهای روایتی مثل یک درام.

* قدرت روایتگری جیوتو در اثر «زاری بر جسد مسيح، به خوبی نمایان است. هر چند که حالات عاطفی پیکره های تسنعی و اغراق شده به نظر میرسند اما هماهنگی میان موضوع در روایت و ترکیب بندی اثر یکی از خصوصیات مهم آثار جیوتو است که برای اولین بار صورت گرفته است.

* نقاشی های دیواری «رویای یواخیم و داوری اخروی» اثر جيوتو در نمازخانه آرنا – پادوا و آثار «ظهور در آرل و آزمایش (محاکمه) بوسیله آتش » در نمازخانه باردی نگهداری می شوند.

* از مشهورترین هنرمندان نیمه اول سده ۱۰ میلادی در فلورانس (ایتالیا) می توان از «دوناتلو» پیکره تراش نام برد.

* دوناتلو(پیكره تراش) مطالعه شکل های کلاسیک و رئالیسم نوین مبتنی بر مطالعه انسان و طبیعت و قوه بیان شخصی را در هم آمیخت و هنری متمایز به وجود آورد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* عظمت دوناتلو به جهت تنوع در آثار و مهارتی است که در بیان پیکره آدمی و حالات روانی انسان به کار می برد.

* یکی از اولین آثار دوناتلو، «پیكره قديس مرقس» در کلیسای اوسان میکله فلورانس میباشد که در آن گامی بنیادی در جهت تجسم حرکت در بدن آدمی و حل کردن اصل انتقال وزن یا ایستایی تعادل برداشته شد.

* دوناتلو با اثر «قديس مرقس» به هنر یک هزار ساله سده های میانه پایان داد.

* از دیگر آثار مشهور دوناتلو، پیکره ای است که «پیغمبر کله کدو» نامیده می شود این اثر قدرت شخصیت پردازی دوناتلو را در اصیل ترین شکلش نشان می دهد.

چهره مریم مقدس - فروشگاه مبلمان نایس دکولند

چهره مریم مقدس – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* پیکره «پیغمبر کله کدو» اثر دوناتلو در قرن ۱۵ میلادی روی برج ناقوس کلیسای فلورانس بوده و جنس آن از مرمر می باشد که اکنون در موزه کلیسای فلورانس قرار دارد.

* دوناتلو در کلیه پیکره هایی که از پیامبران ساخته آنان را با رئالیستی تند و صریح نمایانده و در چهره پردازی خاطره رومی های باستان را زنده می کند.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* در چهره پیکره پیغمبر کله کدو اثر «دوناتلو» متوجه شخصیت خوفناکی می شویم که ضمن داشتن حالت بزرگ منشی سرشار از نیرو و حتی خشونت خام است، گویی این پیغمبر در برابر فاجعه ای ایستاده که او را به سخن گویی فرا می خوانند.

* دوناتلو علاوه بر دوره رئالیسم خود، چندی نیز تحت تأثير روم کلاسیک قرار گرفت. اما در اواخر عمر باردیگر به رئالیسم روی آورد که علاوه بر برخورداری از نیروی بیان شخصی، با اغراق همراه است و در حقیقت گونه ای اکسپرسیونیسم است
* رئالیسم تندو صریح در پیکره پیامبران، اصل انتقال وزن یا ایستایی و رئالیسم نوین بر مبنای انسان و طبیعت از خصوصیات آثار دوناتلو می باشد.

* فیلیپو برونلسکی با مطالعه آثار معماری باستانی رم موفق به کشف شیوه سه بعدی نمایی و ژرف نمایی( پرسپکتیو) برسطح کاغذ دوبعدی شد.

* برونلسکی با نبوغی خاص، روش سنتی را کنار گذاشت و به ابداع شیوه های نوینی پرداخت که آن را امروزه «معماری پس از قرون وسطی» می شناسیم .

* در بناهایی که به دست برونلسکی ساخته شده می توان نوآوری و روی آوردن به برخی شیوه های کلاسیک را که به آثار او خصوصیتی فردی می بخشد، ملاحظه کرد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* ابتکار عمده برونلسکی در بنای کلیسای فلورانس آن بود که گنبد را نه واحد و توپر بلکه همچون دونیم کاسه جدا از هم بنا کرد که با مهارت فنی به هم اتصال یافته و دارای استحکام بیشتری بود و کل بنا به این ترتیب سبک تر میشد.
* در هنر ایتالیا در سده پانزدهم در عرصه نقاشی باید از مازاتچو(۱۴۲۸-۱۴۰۱) نام برد که با وجود زندگی کوتاهش (۲۷ سال) آثار شگفت انگیزی از خود برجای گذاشت.

* مازاتچو، سبک پر عظمت و نمایشی جیوتو را گامهایی چند به جلو برد و به همین جهت او را جانشین جیوتو دانسته اند.

* مازاتچو در نقاشی دیواری موسوم به نقدینه خسراج (نمازخانه برانکاتچی کلیسای سانتاماريا دل کارمینه – فلورانس) سه حادثه را یکجا نشان داده است.

* منبع نور مشخص در اثر مازاتچو برای اولین بار به کار گرفته می شود که بعضی اجسام را روشن می کند و برخی را تاریک می گذارد.

* مازاتچو در نقاشی دیواری و تثلیت مقدس با مریم عذرا و قديس يوحناه (کلیسای سانتاماریا نورولا- فلورانس) پرسپکتیو را به کار می گیرد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

ویژگی آثار مازاتچو عبارتند از:
الف) نشان دادن چند حادثه در یک تصویر
ب) به کارگیری پرسپکتیو.
ج) نورپردازی از یک منبع مشخص
د) کار کرد رئالیستی و کاربرد ریاضیات در تصاویر .

* در آثار «نقدینه خراج» و «تثلیت مقدس با مریم عذرا و قديس يوحنا» دو گرایش اصلی رنسانس را مشاهده می کنیم که عبارتند از: رئالیسم مبتنی بر مشاهده و کاربرد ریاضیات برای سازماندهی اجزای تصویر.

* نقاش دیگری که در سده ۱۵ میلادی در ایتالیا فعالیت می کرد، پیرو دلافرانچسکا نام دارد، وی احاطه کاملی بر هندسه داشت و بعدها رساله ای در باب اصول سه بعد نمایی نوشت.

* کلیه ترکیب بندی های فرانچسکا دارای ساختمانی دقیق و روشن هستند که ریاضیات بر آنها حاکم است.

* از خصوصیات آثار فرانچسکا می توان به برقراری رابطه میان عناصر هندسی معماری با اشیاء جاندار و بی جان و ترکیب بندی هایی که ریاضی تاب بر آن حاکم است اشاره کرد که در اثر نقاشی بشارت تولد مسیح به مریم، به خوبی نمایان است.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

نقاشی دیواری «رستاخيز» اثر پیرو دلافرانچسکا (تسالار شهر – بورگسان سپورلكرو) که بعدها مورد توجه و علاقه شدید نقاشان رنسانس قرار گرفت بسا ترکیبی مثلثی ساخته شده است.

* کار پیرو دلافرانچسکا بیشترین دستاوردهای علمی و هنری نیمه نخست سده پانزدهم یعنی رئالیسم، ترکیب بندی عظیم، سه بعد نمایی، رعایت تناسب و نور و رنگ را نمایش می دهد.

* در نیمه دوم سده پانزدهم در ایتالیا، در عرصه هنر معماری لئونه باتیستا آلبرتی (1472-1407) ظهور کرد وی با علاقه شدیدی که به معماری روم باستان نشان داد خود را به عنوان «نخستین معمار رنسانس، مطرح ساخت.

* سبک معماری آلبرتی در حقیقت کاربست اندیشمندانه عناصر کلاسیک است.

* نقطه اوج فعالیت های آلبرتی (لئونه باتیستا آلبرتی) را می توان در کلیسای سان آندرئا در مانتوا مشاهده کرد وی در این اثر مانند آثار پیشین خود بر نمای ساختمان شیوه های کلاسیک را به کار می برد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* علاقه آلبرتی به تناسب او را واداشت که ابعاد عمودی و افقی نما را با هم برابر کند، این کار او باعث کوتاه شدن نمای کلیسای سان اندريا در مانتوا از بقيه کلیساها شده است.

* مهمترین پیکر تراش نیمه دوم سده پانزدهم در ایتالیا آندرئا ورو کیو می باشد که از خصوصیات آثار او می توان واقع گرایی توصیفی و رئالیسم قوی را نام برد.

* آندرئا ورو كيو در پیکره ای از داود – جنس مفرغ و نگهداری شده در موزه ملی فلورانس نوعی واقع گرایی توصیفی را به نمایش می گذارد، جوانی خوش بنيه و پرطاقت با پیراهنی چرمین که با غرور ایستاده و سر جالوت را زیر پایش گذاشته است، به تصویر می کشد.

* در قرن شانزدهم م مرکز هنری شد و هنرمندان معتبری چون داوینچی رافائل و میکل آنژ آثاری چنان معتبر به وجود آوردند که هنرمندان دوره های بعد نیز از آنان الهام می گرفتند.

* ارزش و اعتبار هنرمند و مفهوم «هنرمند نابغه» به خصوص در قرن 16 میلادی شکل گرفت و به اوج رسید : لئوناردو داوینچی نمونه یک انسان کامل و انسان نمونه عصر رنسانس است، در وجود او پیوند هنر و علم – تمایل عمده عصر رنسانس – به خوبی آشکار است.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* یکی از آثار اولیه داوینچی تابلوی «مریم عذرا برکنار صخره ها» رنگ روغن روی تخته، موجود در موزه لوور پاریس می باشد که در آن بسیاری از سنت های کهن کنار گذاشته شده اند و او با رویکرد به تجربه های مازاتچو در عرصه سایه روشن کاری، روی می آورد.

* در اثر «مریم عذرا بر کنار صخره ها اثر داوینچی، نور و تاریکی به نحو ظریفی به کار گرفته شده اند به طوری که نور و سایه نه فقط برای برجسته نمایی بلکه برای بیان حالت عاطفی و یکپارچه به کار رفته است این روش یکپارچه نمایی قبلا به وسیله ی مازاتچو در تابلوی نقدینه خراج به کار گرفته شده بود.

* پیکره ها در اثر داوینچی به نحوی خیال انگیز از میان نور و تاریکی ظاهر می شوند.

* از مشهورترین آثار داوینچی نقاشی دیواری «شام واپسین کلیسای سانتا ماریا دله گراتسیه در میلان می باشد که آن را نخستین ترکیب بندی بزرگ پیکرهای در دوره رنسانس می دانند.

* پیوند علم و هنر، استفاده از تجربه مازاتچو در سایه روشن کاری و ایجاد مشهورترین چهره های افراد از خصوصیات آثار داوینچی می باشد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* لئوناردو داوینچی مشهورترین چهره های فردی را به وجود آورده است.
تابلوی مونالیزا از رنگ روغن پرآوازه ترین چهره فردی در جهان می باشد که در حدود سالهای ۱۵۰۵-۱۵۰۳ به دست او نقاشی شده است

* در اثر «مونالیزای داوینچی» نگاه پیکره به بیننده و سایه روشن و پس زمینه که در مه رقیقی قرار دارد به جای نمایاندن روحیه آدمی آن را پنهان ساخته است.

*از معماران مشهور دوره رنسانس پیشرفته در قرن 16 میلادی می توان از دوناتو برامانته نام برد که پس از ورود به رم بنای «تمپيه تو» را ساخت که بعدها به عنوان نمونه کامل معماری کلاسیک و گنبد دار برای دوره رنسانس و پس از آن شناخته شد.

* ویژگی بارز بنای تمپه تو» کلیسای سان پیترو در مونتوريو – رم- در شباهت آن به معابد کوچک قبل از دوران مسیحیت است.

* حجم و حرکت در بنای تمپيه تو توجه تماشاگر را به خود جلب می کند و با توجه به خشکی طرح آن برامانته توانسته است هماهنگی میان اجزای ساختمان، گنبد، ساقه گنبد و قاعده و كل آن به وجود آورد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* رافائل (1520-1483) از دیگران هنرمندان عصر رنسانس پیشرفته تر می باشد که با وجود تأثیر پذیری از داوینچی و میکل آنژ، سبک خاص خود را به وجود آورده و آرمان های رنسانس را به خوبی نشان میدهد.

* رافائل به طور کلی در آثارش از رنگ مایه های روشن تر استفاده می کند و مثل لئوناردو رنگهای تیره را برای بیان رازآمیز به کار نمی گیرد.

* نقاشی دیواری مدرسه آتن» به سال 1511-1509 در استانسا «لاسینیا نورا – کاخ واتیکان – رم» از آثار برجسته رافائل است که در آن تجمع عده ای از فیلسوفان و دانشمندان عهد باستان را نشان می دهد که گرداگرد افلاطون و ارسطو قرار دارند.
در نقاشی دیواری مدرسه آتن از رافائل طرح متقارن و متمرکز صحنه و وابستگی متقابل معماری و پیکره ها به شیوه شام واپسین» لئوناردو است.

ویژگی های آثار رافائل عبارتند از:
ارد
الف) استفاده از رنگهای روشنتر.
ب) اندام های نیرومند و گروه بندی هیجان انگیز (متأثر از میکل آنژ).
ج) طرح متقارن و متمرکز صحنه (متأثر از داوینچی). د) وجود نظم و ثبات منطقی در آثارش میکل آنژ (1564-1475) پیكره تراش، نقاش و معماری پرشور و نا آرام بود که انعکاس شخصیت وی را در آثار او می توان دید.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* یکی از نخستین آثار پیکره سازی میکل آنژ مجسمه «داود» است. پیکره دارای بدنی عضلانی و چهره ای سرشار از نیروست حالتی که آن را به نام «فعالیت آرمیده می نامند، از ویژگی های آثار اوست.

* پیکره پر ابهت و مشهور موسی» اثر میکل آنژ از جنس مرمر در سان پیترو، درونیو کوس رم، حالت «فعالیت آرمیده» پیکره داود را دارد یعنی این پیکره هم سر خود را به یک سو گردانده و حالت مرد نیرومند را نشان می دهد و خشم رعب آوری از اندام ها و چشمان غضب آلودش می تراود.

* فعالیت آرمیده، تأكید بر پیکره آدمی و نمایش کشش و تنش روانی از
خصوصیات آثار میکل آنژ می باشد.

* از معروفترین آثار نقاشی میکل آنژ، نقاشی های او بر سقف کلیسای سیستین
در واتیکان است.

* میکل آنژ کار نقاشی بر سقف کلیسای سیستین را به تنهایی در مدت 40 سال به اتمام رساند. در این طرح عظيم، وی بیش از ۳۰۰ پیکره را در حالات مختلف خلق کرد که موضوع آنها، خلقت، هبوط و رانده شدن انسان است.
میکل آنژ در نقاشی های سقف کلیسای سیستین پیکره ها را در دخالت برهنه و بدون هیچ پس زمینه ای، با رنگ آمیزی تزیینی با احساس پیکرتراشانه ترسیم می کند.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند
حضرت نوح در حال سوار کردن حیوانات - فروشگاه مبلمان نایس دکولند

حضرت نوح در حال سوار کردن حیوانات – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

ارتباط میان خدایان و قهرمانان که از موضوعات آشنای اساطير عهد کلاسیک بود، در نقاشی های دیواری کلیسای سیستین به طرز ملموس به کار گرفته شده و خدا و انسان هر

دو از یک ماده ساخته شده و هر دو غول آسا هستند. وی در این نقاشی نشان می دهد که انسان عصر رنسانس به چه جسارتی خداوند را در مقام فرمانروای آسمانها در تفسیری یونانی تجسم می کند و به این ترتیب ما آمیختن سنن ماقبل مسیحی و مسیحی را شاهدیم.

* به طور کلی میکل آنژ در آثار خود، کشش و تنش درونی را به نمایش می گذارد که این تنش ها و ابهامات سبک أو بعدها به سبک موسوم به «شیوه گرایی» (منریسم) راه یافت.

* شیوه گرایی به بعضی از گرایش های مهم در هنر رنسانس پسین اطلاق
می شود که دوره پس از مرگ رافائل (۱۵۲۰) تا پایان سده 16 را در بر می گیرد.

* شیوه گرایی با منریسم به معنای پیروی افراطی و غیر طبیعی از شیوه ای معین
اطلاق می شود که نخستین بار در هنر و ادبیات به کار رفته

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* شیوه گرایان بویژه به ترسیم پیکره آدمی توجه کردند و به جای تعادل به دنبال ناپایداری بودند. پس بتدریج هنر متعادل رنسانس پیشرفته جایش را به بی قراری، کزی و اغراق سپرد.

* از نقاشان معروف شيوه گرا می توان از «پارمیجانینو»، (1540-1503) تینتور توه (1594-1518) و «الگ گرگو»، (1614-1541) نام برد.

* معروفترین اثر پارمیجانینو شیوه گر«مریم گردن بلند» نامیده می شود که در آن متأثر از هنر رافائل بوده، منتهی پیکره ها با کشیدگی و صافی عاج مانند خود گویی در حالت رخوت زده و مظهری آرمانی از زیبایی هستند که همچون هنر بیزانس از طبیعت به دورند.

* آثار پارمیجانینو دارای ظرافتی سرد، كمال غیرزمینی و همچون هنر بیزانس از طبیعت بدورند.

* تينتورنو از پیشوایان شیوه گرایی در ونیز و یکی از بزرگترین آنان است یکی از آخرین آثار وی به نام «شام واپسین» (1594-1592) در کلیسای (سان جورجو ماجوره) می باشد که می توان گفت در نقطه مقابل «شام آخره داوینچی قرار دارد. . بزرگترین نقاش شیوه گرایی ال گر کو می باشد از مشهورترین آثارش «تدفين کنت اورگاس» میباشد که با مهارت خاصی اجرا شده است.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* «ستایش شبانان» حدود سال 1612 در مادرید و «مسيح سوداگران را از معبد می رانده حدود سال 1600 در نگارخانه ملى لندن، از آثار ال گرکوی شيوه گرا می باشد.
رنسانس در شمال اروپا
در حقیقت سبک هنرمندان شمال اروپا نیز بتدریج به رئالیسمی پرتوان گراید، هر چند که سرچشمه های آن با هنر ایتالیا متفاوت بود.

* استفاده از رنگ روغن در نقاشی، اولین بار توسط نقاشان شمال اروپا در دوره رنسانس صورت گرفت تقريبا يكصد سال قبل از آنکه نقاشان ونیزی آن را به کار گیرند.

* مبتکر روش نقاشی رنگ و روغن را فلمان می دانند هر چند که هنرمند جوان تر، یان وان آیک پیش از فلمان اسلوب نقاشی رنگ و روغن را به کار برده بود.

* یان وان ایک (حدود 1441-1390) از نقاشان مشهور سده پانزدهم، و از اولین هنرمندانی بود که مفهوم عمق نمایی جوی را درک کرده و در آثارش به کار برد اینگونه عمق نهایی با نمایش اثر محو کننده جو در آثار این هنرمند نشان میدهد که وی به خوبی توانسته است رنگ روغنی را با مهارت بی سابقه ای به کار برد.

* یکی از آثار وان ایک موسوم به جوانی آرنولیتنی و نوعروسش (1434 رنگ و روغن روی تخته در نگارخانه های ملی لندن) می باشد که انسانی شدن موضوعات تصویری را در آن عصر نشان می دهد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* یکی دیگر از آثار یان وان ایک، مریم مقدس و رولن می باشد که در موزه لوور پاریس نگه داری می شود.

* ماتیاس گرونوالد، از بزرگترین فردگرایان دوره رنسانس و هنرمندان با نبوغ وأصيل قرن ۱۹ آلمان می باشد. علاقه او بیشتر به منظره های غیرزمینی و به خصوص نمایش در دنیای آسمانی و زمینی با دوزخی معطوف بود.

* در تابلوی «مسیح بر صلیب، از قاب تزیینی مذبح آیزنهایم در موزه اونترلیندن كولمار، یکی از هولناک ترین و اندوهبار ترین صحنه های رنج عیسی مسیح را می بینیم که توسط گرونوالد به تصویر کشیده شد.

* از خصوصیات آثار گرونوالد علاقه به منظره های غیرزمینی، نمایش در دنیای آسمانی و زمینی و اتحاد میان زمان، ابدیت و واقعیت می باشد.

* آلبرشت دورر در میان هنرمندان شمال اروپا تنها هنرمندی بود که به سبک رنسانس ایتالیا به طور کامل توجه کرد و آن را یکی از هدف های ثابت زندگیش قرار داد.

* شهرت و نفوذ آلبرشت دورر در زمان خودش به تسلط بر هنرهای چاپی گرافیک بستگی داشت و امروزه نیز این باور وجود دارد که بزرگترین کمک او به هنر غرب در همین عرصه بوده است.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* از آثار برجسته آلبرشت دورر، گراور «اندوه» می باشد که در موزه هنری فوگ – دانشگاه هاروارد دانشکده سینما – کمبریج ماساچوست نگهداری می شود.

* آلبرشت دورر در تابلوی «چهار حواری موفق می شود دو گرایش متضاد را که برای چیرگی بر آثارش با یکدیگر در ستیز بودند – ناتوراليسم خاص نقاشان شمال و عظمت طلبی ایتالیایی ها را – با هم آشتی دهد.
ویژگی های آثار آلبرشت دورر عبارتند از:
الف) توجه کامل به رنسانس ایتالیا۔
ب) تسلط بر هنرهای چاپی گرافیک»
ج) آشتی دادن عظمت طلبی ایتالیایی با ناتورالیسم خاص شمال اروپا

* آلبرشت دورر در تابلوی «چهار حواری» علاقه اش را به آرمان پروتستانها بیان می کند و آدمیان را از افتادن در دام مشکلات زمانه بر حذر می دارد، چهار
پیکره این اثر تمام هنر دورر را بیان می کنند. چهار پیکره فوق نمایندگان چهار مزاج روح بشر و چهار دوره عمر آدمی و چهار فصل سال و… هستند عناصر اربعه)

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* تابلوی «شکارچیان در برف، اثر پیتر بروگل بوده که در آن هنرمند ماههای سال را مجسم کرده و این اثر یکی از اوليه ترین و عالی ترین دورنماها در تاریخ غرب می باشد که انسان چون عنصری فرعی به کار رفته و طبیعت موضوع اصلی تابلو است.

* نقاشی شکارچیان در برق اثر پیتر بروگل به سال 1565 می باشد که موضوع اصلی آن طبیعت بوده و در موزه تاریخ هنر وین نگهداری می شود.

* پیتر بروگل در اثر «کوری عصاکش کوردگره به سال 1568 که در موزه ملی ناپل نگه داری می شود، وضع ناپایداری بشر را به طنز می گیرد.

* از دیگر آثار پیتر بروگل می توان به: «سرشماری در بتهمام» در براسل و عروسی روستایی، (نقاشی روی تخته) در موزه تاریخ هنر وین، اشاره کرد.

* هنر کلاسیک گرای فرانسه، عکس العملی در مقابل باروک ایتالیا بود.

* واژه باروک توسط مورخین هنر برای تبیین سبک های غالب هنری در سال های 1600 تا 1750 (قرن هفدهم) مورد استفاده قرار گرفته که معنای اصلی این واژه «غیر عادی» و «معوجه است که دیگر به این معنا به کار نمی رود.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

هنر باروک، هنری است که از یک سو بادین و متولیان كلیسا مربوط می شود
و از سوی دیگر گرایش به تجمل گرایی و مادیات در آن دیده می شود.

* در دوران باروک هنرمندان نامداری چون: «كاراواجو»، «برنینی»، «برومینی»، «روبنس»، «هالس»، «رامبراند»، ارويسدال»، «ورمیر»، «ولاسکز» در مناطق مختلفی چون ایتالیا، آلمان، فلاندر، هلند و اسپانیا درخشیدند.

* زادگاه هنر باروک شهر روم بود این هنر در اوایل قرن هجدهم به روکوکو انجامید.
از هنرمندان پیشتاز سبک باروک، کاراواجو است یکی از آثار او به نام «فراخوانده شدن قدیس متی» هم از «شيوه گرایی» و هم از سبک دوره رنسانس مترقی به دور بوده و واقع گرایی آن چنان آشکار است که برخی اصطلاح طبیعت گرایی (ناتورالیسم) را برای آن به کار می برند.

* کاراواجو در اثر فراخوانده شدن قدیس متی» که نقاشی روی بوم بوده و در کلیسای سان کویچی دئی فرانچزی رم می باشد، برای بیان موضوعی مقدس فضایی کاملا زمینی و عادی را برگزیده است.

* در نقاشی روی بوم «فراخوانده شدن قدیس متی»، اثر کاراواجو نورپردازی به نحوی میباشد که نور از عقب به جلو می تابد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* از دیگر آثار کاراواجو می توان به «شام درامائوس» در موزه ملی لندن، پولس حواری به مسیحیت میگرود، در کلیسای سانتاماریادل پوپولو- رم و به صلیب کشیدن پیتر مقدس» در سانتاماریادل پوپولو رم اشاره کرد.

* از دیگر هنرمندان معروف سده ۱۷ ایتالیا، برنینی (1680-1598)، بزرگترین معمار و پیکر تراش آن قرن است که پیکره «داود» اثر او را می توان نمونه ای بارز از شیوه ی باروک دانست.
خصوصیات کار کاراواجو عبارتند از:
الف) برای بیان موضوعی مقدس فضایی کاملا زمینی و عادی را به کار می گیرد.
ب) نحوه خاص نورپردازی در آثارش که بسیار مورد تقلید قرار گرفت.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* در هنر باروک سده ۱۷ تمایز بارز میان پیكره تراشی و نقاشی قائل نیست زیرا ارتباط فعال پیکره با فضای مجاورش از مهمترین خصوصیات هنر باروک است، در آثار نقاشی این دوران مشاهده می شود.

* «سرير قديس بطرس» اثر «جان لورنتسو برنینی» از مفرغ مطلا می باشد که در جایگاه خوانندگان کلیسای سن پیر رم قرار دارد.

* از خصوصیات کار برنینی می توان به ارتباط فعال و نوظهور پیکره با فضای مجاورش اشاره کرد.

* بورو مینی از معماران مهم سبک باروک می باشد که بناهایی با پیچیدگی مفرط به وجود آورد.

* نخستین اثر مهم بورو مینی کلیسای «سان کارلو آله کواترو فونتانه» می باشد که دارای پویایی کاملا تازه ای است و بورومینی کل بنای این کلیسا را به صورت حرکتی مارپیچی به عقب و جلو در می آورد و با ایجاد تورفتگی های عمیق بر جلوه پیکرهای آن تأکید می ورزد.

* نقشه ساختمانی کلیسای «سان کارلوآله كواتروفونتانه» اثر فرانچسکو بورمینی، ترکیبی از صلیب یونانی و یک بیضی است.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* روبنس (1640-1577) از برجسته ترین استادان فلاندر بود که شیوه های استادان دوره رنسانس و باروک ایتالیا را با هم در آمیخت و نخستین شیوه حقیقتا اروپایی را به وجود آورد.

* روبنس علاوه بر ترسیم بدن انسان در تابلوهایش صحنه هایی با مضمون شکار و مناظر غنی و چهره های انفرادی نیز ترسیم کرده است.

* روبنس برخلاف نقاشان پیشین ترجیح می داد تصویرهای خود را از همان مرحله ای نخست به کمک نور و رنگ طرح ریزی کند این دید وحدت بخش که ابتدا مورد آزمایش استادان ونیزی قرار گرفته اما به ثمر نرسیده بود ارزنده ترین میراثی بود که روبنس برای نقاشان بعدی به جا گذاشت.

* روبنس، میان رنسانس و باروک آمیختگی ایجاد کرد و طرح ریزی با رنگ و نور را از خود به جا گذاشت.

* از آثار روبنس می توان به: «برافراشتن صلیب»، «منظره طبیعی با قصر ییلاقی استین» (نقاشی روی تخته در نگارخانه ملی لندن) و «سریک بچه» (رنگ و روغن روی بوم) اشاره داشت.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* تابلوی «برافراشتن صلیب» از اولین آثار پیترپل روبنس می باشد پیکرهای عضلانی که نیروی بدنی و حالات پرشور را جلوه می سازند، و نورپردازی صحنه تأثيرات هنر ایتالیا را به نمایش گذاشته و وصف جزئیات آن واقع گرایی فلاندری را نشان می دهد.

* فرانس هالس از بزرگترین چهره پردازان مکتب هارلم هلند بوده و از جمله نقاشانی است که از شیوه کاراواجو در نورپردازی بهره بسیار برد در دوره جوانی متأثر از روبنس بود و در دوره های بعد که به مراحل تکامل یافته کارش دست یافت استحکام هنر روبنس را با تمرکز بر وصف «لحظه ی احساس» در خود جمع داشت.

* نشان دادن یک لحظه خاص و گذرا از زندگی در پرده «ماله بابه» که از نوع نقاشی صحنه های زندگی روزانه اثر فرانس هالس است به خوبی ملاحظه می شود.
و حرکت قلم مو در اثر «ماله بابه» از هالس هلندی، سریع، سبک و گریز پاست و نورهای منعکس شده بر چهره لباس و ظرف حاکی از لحظه ای بودن ثبت این مشخصات است.

* رامبراند (1669-1606) بزرگترین نابغه هنری هلند بود که در ابتدا متأثر از نفوذ آثار کاراواجو بود.

* رامبراند را نخستین نقاشی می دانند که نگاه ژرف خویش را متوجه احوال شخصی انسان ساخت و نقاشی را به وسیله ای برای کنکاش در حالت روانی انسان مبدل ساخت.

* رامبراند بسیاری از موضوعات خود را از کتاب عهد عتیق که در سراسر عمر مورد توجه او بود گرفته، به آثارش وجهی زمینی و انسانی بخشید. نور و سایه در آثار او با ظرافتی هر چه بیشتر به کار رفته و سایه روشن تند به مرور جای خود را به تفاوت های ظریف تر سپرده است.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* معروفترین اثر رامبراند به نام «پاس شبانه» در موزه رایخس آمستردام می باشد چون می خواست از ایجاد طرحی یکنواخت پرهیز کند با استفاده از روش نور و تاریکی به شیوه باروک عده ای از افراد را در تاریک قرار داد و برخی نیز پشت سر دیگران از نظر پنهان ماندند.
رامبراند در سالهای آخر عمرش به فقر دچار شد و از حدود سال 1650 در شیوه بیان او تغییری حاصل گردید غلو در بیان که از خصوصیات شیوه باروک مترقی بود جای خود را به لطف و حساسیت شاعرانه بخشید.

* در اثر یعقوب در حال متبرک کردن پسران یوسف کاررامبراند موجود در نگارخانه شهر کاسل، سکوت شفقت آمیز صحنه به قدری مؤثر است که بیننده با افراد آن احساس خویشاوندی می کند.

* از آثار رامبراند می توان به: «پاس شبانه»، «یعقوب در حال متبرک کردن
پسران يوسف»، «چهره نقاش، و «شورای مدیران صنف بزاز» (در موزه رایکس آمستردام) اشاره داشت.

* رويسدال (1682-1628/9 ) یکی از بزرگترین منظره سازان هلند است که غالبا در آثارش نوعی رعب آمیخته با احترام نسبت به طبیعت دیده می شود که بعدها مورد توجه هنرمندان رمانتیک قرار گرفت.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* یکی از مشهورترین آثار رویسدال به نام «گورستان یهودیان» در نگارخانه
دولتی درسدن است که در حقیقت می خواهد به ما بگوید هیچ چیز در این دنیای خاکی بر جای نمی ماند.

* در اثر «گورستان یهودیان» رویسدال، همه چیز زاده تخیل هنرمند است، ابرهای طوفان زا، درهی متروک و مخوف و خرابه های قرون وسطایی و سیلابی که راه خود را با فشار از میان قبرهای کهنه باز کرده است، همه حالتی از تفکر را در انسان به وجود می آورد.

* از آثار با کوب وان رویسدال می توان به: «گورستان یهودیان»، «خیابانی در میدان هارنس» و «دشت غلات کنار ساحل» اشاره کرد.
خصوصیات آثار و کارهای رامبراند عبارتند از:
الف) نگاه و توجه به احوال شخصی انسان.
ب) لطف و حساسیت شاعرانه در آثار.
ج) بخشیدن وجهی زمینی و انسانی به آثارش.
ورمیر (۱۹۷۰-۱۹۳۲) از هنرمندان هلندی است که ارزش کار وی در قرن بیستم شناخته شد. تابلوهای او کوچک و انگشت شمارند و اغلب فضاهای داخلی و صحنه های زندگی روزمره بویژه زنان هنگام کارهای روزانه را نشان می دهد.

* تابلوی «نامه» اثر بان ورمیر که در موزه رایکس آمستردام می باشد چیزی بیش از نگاه میان دو زن در تابلو ردو بدل نمی شود گویی همچون افسونی برجای خشک شده اند.

هنر در مسیحیت و بیزانس - فروشگاه مبلمان نایس دکولند

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* ورمیر برخلاف پیشقدمانش واقعیت را چون نوعی موزاییک کاری سطوح رنگین ادارک می کند گویی پرده از برابر دیدگان بیننده برداشته شده و دنیایی با شفافیت جواهر آسا به درخشش در آمده است.

* ورمیر در تابلوی رنگ و روغن روی بوم با مضمون «زن جوان با تنگ آب» در موزه هنری متروپولیتن نیویورک، یک صحنه زندگی روزانه را نشان می دهد که با ترکیب بندی و نورپردازی خاص خود این صحنه را تا سطح یک عمل مقدس ارتقاء می بخشد.

* ورمیر استاد نورپردازی تصویری است و نور را چنان درک می کند که می توان کاملا به خدمت نیات هنرمندانه اش در آورد.

* از آثار بان ورمیر می توان به: «نامه» «زن جوان با تنگ آب» « آشپز خانه» (رنگ و روغن روی بوم در آمستردام) کنسرت (در موزه باغ ایزابلا استوارت – بوستون) و منظره دلفت» اشاره کرد.

* از ویژگی های ورمیر میتوان به ایجاد فضای داخلی و زندگی روزمره در آثارش و نورپردازی استادانه اشاره کرد.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

* از معروفترین هنرمندان باروک اسپانیا باید از ولاسکز (1660-1599) نام برد که در آغاز کار خود به آثار کاراواجو تمایل داشت و موضوعات مورد علاقهی وی صحنه های زندگی روزمره و نقش اشیا بود.

* یکی از آثار اوليه ولاسکز که در سن بیست سالگی کشید و نبوغ او را به خوبی آشکار می سازد «سقای شهر سویل» در موزه لینگتن لندن نام دارد که درک نیروندی از منش و وقار فردی در این صحنه عادی را به نمایش می گذارد و به صحنه ای عادی حالت روحی آیینی و دینی می بخشد در این اثر رئالیسم قوی، تقسیم بندی دقیق نور و سایه و خطوط کناره نمای صحیح را می بینیم.

* ولاسکز بعدها به مقام نقاش درباری منصوب شد و به مادرید نقل مکان کرد همانجا ساکن شد و به چهره سازی افراد خاندان پادشاه پرداخت. : پرده ندیمه ها (در موزه پرادو – مادرید) شيوه تکامل یافته تر کار ولاسکز را نشان می دهد که هم صحنه ای از زندگی روزمره است و هم چهره سازی دسته جمعی، که خودش را نیز در حال نقاشی کردن نشان داده است.

* ولاسکز را یکی از بزرگترین رنگ پردازان میدانند وی به جای آنکه رنگهای روشن را ناگهان در کنار رنگ های تیره قرار دهد، پرده رنگهای میانجی بی شماری از خاکستری را بین رنگ های متضاد به کار می گیرد. بدين ترتیب، درجات ظریف رنگ را به دقت مشاهده و ثبت می کند.

هنر در مسیحیت و بیزانس – تاریخ هنر ایران و جهان – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

امتیاز این پست
برای دادن امتیاز به این پست کلیک کنید!
مشاهده
هنر در هند 

نوشته های مشابه