روانشناسی پرورشی

روانشناسی پرورشی در ایران

در این مطلب از فروشگاه مبلمان نایس دکولند ما به بررسی بخشی از کتاب مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی و موضوع روانشناسی پرورشی در ایران و موارد پیرامون آن در حوزه روانشناسی میپردازیم. و این مقوله مهم را بهتر درک میکنیم.

اگر هم دوست دارید جلوه های هنر خاورمیانه در مبلمان ببینید، برای خرید مبل ترک سلطنتی از نایس دکولند کلیک نمائید.

پس با ما همراه باشید.

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

روانشناسی پرورشی فروشگاه مبلمان نایس دکولند

روانشناسی پرورشی فروشگاه مبلمان نایس دکولند

با توجه به عمر کوتاه فعالیت علمی در حوزه روانشناسی پرورشی در ایران، شاید هنوز زود باشد که برای آن تاریخچه ای نگاشته شود. با این حال، به نظر می رسد که اشاره مختصری به پیشینه نگارش کتاب درسی دانشگاهی برای روانشناسی پرورشی (روانشناسی تربیتی در ایران مورد توجه معلمان و پژوهشگران این رشته قرار گیرد.

به این منظور کوشیده ایم تا، به جای تاریخچه، کتابهای تألیف یا ترجمه شده ای را که به صورت کتاب درسی دانشگاهی برای روانشناسی پرورشی در ایران تاکنون به چاپ رسیده اند به اختصار معرفی نماییم.

در انتخاب کتابها برای معرفی، ملاک اصلی ما کاربرد آنها در سطح آموزش عالی بوده است. به سخن دیگر، کتابهایی را برگزیده ایم که با ترجمه کتابهای درسی دانشگاهی کشورهای خارجی بوده و یا به وسیله استادان و مدرسان دانشگاهی کشور ایران و به عنوان کتاب درسی دانشگاهی برای درس روانشناسی پرورشی (روانشناسی تربیتی و برای استفاده دانشجویان فارسی زبان گردآوری یا تأليف شده اند.

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

بنابراین، ممکن است کتابهایی با عناوین روانشناسی پرورشی، روانشناسی تربیتی و مانند اینها به زبان فارسی به چاپ رسیده باشند که نویسندگان آنها استاد دانشگاه نبوده، یا در قالب کتاب درسی دانشگاهی نگاشته نشده، یا طبق تعریف روانشناسی پرورشی با محتویات این علم و این درس انطباق نداشته باشند و به همین سبب این گونه آثار در مجموعه کتابهای معرفی شده در اینجا قرار نگرفته اند.

همچنین سعی شده است تا کتابهایی انتخاب شوند که عنوان آنها روانشناسی پرورشی، روانشناسی تربیتی و با عناوین کاملا مرتبط با اینها باشند، به گونه ای که بتوان عنوان کتاب را، بنا به تعریف علم روانشناسی پرورشی، به طور کامل معادل روانشناسی پرورشی (روانشناسی تربیتی دانست.

از این رو، کتابهایی با نام روانشناسی برای آموزش، کاربرد روانشناسی در آموزش، یا مبانی روانشناختی تربیت، که آمیزه ای از روانشناسی و آموزش یا روانشناسی و تربیت هستند و لذا به روانشناسی تربیتی مربوط اند انتخاب شده اند، اما کتابهایی با عناوین روانشناسی آموزشگاهی، روانشناسی یادگیری، و نظایر اینها که به دیگر شاخه های مستقل علم روانشناسی مربوط می شوند انتخاب نشده اند.

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

برای هر کتاب اطلاعات زیر، در صورت موجود بودن، داده شده اند: عنوان، مؤلف، مترجم (در صورتی که کتاب ترجمه به فارسی است)، تاریخ انتشار نخستین چاپ (و در صورتی که کتاب در چاپهای بعدی مورد تجدید نظر قرار گرفته و ویرایش جدید به حساب می آید، تاریخ انتشار ویرایشهای بعدی)، ناشر، محل انتشار، فهرست مختصر مطالب، و تعداد تقریبی صفحات.

همچنین برای هر یک از کتابهای معرفی شده، از مقدمه با پیشگفتار مؤلف و مترجم، در صورت موجود بودن، مطالبی که بهتر کتاب را به خوانندگان معرفی میکند نقل شده است. در ذکر مطالب از مقدمه یا پیشگفتار کتاب، کوشیده ایم تا بدون هیچ گونه دخل و تصرفی عین کلمات نویسنده یا مترجم را بیان کنیم.

در ذکر عناوین کتابها رسم الخط آنها را نیز حفظ کرده ایم. یعنی اگر مؤلف یا مترجم روانشناسی (جدا) را به روانشناسی (سرهم) ترجیح داده است ما سبک او را نگه داشته ایم. حتی اگر مؤلف یا مترجم در ویرایشهای بعدی درباره نحوه نوشتن روانشناسی نظر خود را عوض کرده، این نکته را هم رعایت کرده ایم.

کتابهای درسی روانشناسی پرورشی فروشگاه مبلمان نایس دکولند

کتابهای درسی روانشناسی پرورشی فروشگاه مبلمان نایس دکولند

در ضمن، نسبت به هیچ یک از جنبه های کتاب نظر مبتنی بر ارزشیابی ندادهایم، یعنی به نقد و بررسی مطالب نپرداخته ایم، زیرا تنها هدف ما از معرفی کتابها در اینجا کمک به استادان و دانشجویان در پیدا کردن منابع مختلف روانشناسی پرورشی و آشنا کردن آنان با مجموعه کتابهای درسی در این زمینه بوده است.

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

ترتیب معرفی کتابها همان ترتیب پیدایش آنها یعنی سال انتشار بوده است. چنانچه کتابی چندین بار به چاپ رسیده است تنها سال چاپ اول آن ذکر شده، اما اگر کتاب تجدید ویرایش نیز شده، یعنی مورد تجدیدنظر قرار گرفته و اضافات و اصلاحاتی در آن وارد شده، در آن صورت سال ویرایشهای مختلف نیز ذکر شده است.

در ضمن، از آنجا که سمت علمی مؤلفان و مترجمان غالبا در ویرایشهای مختلف کتابها تغییر کرده تنها به ذکر عنوان عضو هیأت علمی اکتفا شده و اگر مؤلف یا مترجم عضویت بیش از یک مؤسسه آموزشی را داشته آخرین یا مهمترین آنها نوشته شده است.

کتاب علم النفس یا روانشناسی از لحاظ تربیت نخستین کتاب دانشگاهی است که برای درس روانشناسی تربیتی به فارسی تألیف شده است. دکتر مهدی جلالی در مقدمه کتاب روانشناسی پرورشی خود که در سال ۱۳۳۷ به چاپ رسانیده و بعدا معرفی خواهد شد گفته است.

در اینجا باید یادآور شد که نخستین و مهمترین کتاب جامعی که تاکنون در این رشته روانشناسی پرورشی به فارسی تألیف شده کتاب روانشناسی از لحاظ تربیت تألیف دانشمند بزرگوار جناب آقای دکتر علی اکبر سیاسی رئیس محترم دانشکده ادبیات است‘‘ (ص ن).

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

مؤلف کتاب علم النفس یا روانشناسی از لحاظ تربیت درباره چگونگی پیدایش آن در دیباچه گفته است:
این کتاب خلاصه یادداشتهایی است که دانشجویان دانشسرای عالی و دانشکده ادبیات در این چند سال اخير از درسها و سخنرانیهای نویسنده برداشته اند و اینک پس از اصلاح، به پیشنهاد و تشویق و مساعدت وزارت معارف، طبع و نشر می گردد. 

روانشناسی پرورشی در ایران - مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی - فروشگاه مبلمان نایس دکولند

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

ما سعی وافی کرده ایم که این کتاب چنان که اسمش می رساند حقيقة جامع دو علم باشد، یعنی هم اصول علم النفس به معنی جدید را تا حدی که دانستن آن دانشجویان را ضرور است به دست دهد، هم قواعد و دستورهایی را که از آن اصول می توان بیرون آورد و در تعلیم و تربیت‘‘ به کاربست معلوم دارد…

از این رو انتظار داریم که این کتاب بتواند هم روان شناسی علمی را چنان که شایسته است معرف باشد و هم کیفیت تعلیم و تربیت کودکان و جوانان ایرانی را که تاکنون به قواعد روان شناسی اتکاء نداشت بکلی دگرگون کند و روی اصول علمی برقرار سازد و از این راه در اینده جامعه ایران تاثیر مهم ببخشد. (ص )

چنان که از توضیحات بالا که در مقدمه کتاب علم النفس با روان شناسی از لحاظ تربیت آمده است معلوم می گردد، این کتاب در واقع اولین کتاب دانشگاهی با نام امروزین کاربرد روانشناسی در پرورش یا کاربرد روانشناسی در آموزش و پرورش است. از مراجعه به عنوان کتاب به زبان فرانسه که در پشت جلد آمده، یعنی Psychologie Appiquee L’Education دقيقا معلوم می شود که مؤلف همین منظور را داشته، اما ظاهرا در آن زمان اصطلاح از لحاظ تربیت از اصطلاح کاربرد در تربیت متداول تر بوده است.

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

دکتر علی اکبر سیاسی، علاوه بر کتاب علم النفس یا روان شناسی از لحاظ تربیت، کتاب درسی دیگری تأليف کرده که روان شناسی پرورشی نام دارد. این کتاب ابتدا در سال ۱۳۲۰ توسط شرکت سهامی انتشار کتب درسی به چاپ رسیده.

اما از آنجا که کتاب درسی دانشگاهی نیست آن را به طور کامل معرفی نمی کنیم و صرفا به ذکر نکته زیر درباره آن اکتفا می نماییم. دکتر سیاسی سبب تأليف كتاب روانشناسی پرورشی خود را در دیباچه آن به نحو زیر بیان داشته است

کتاب علم النفس با روان شناسی از لحاظ تربیت که چند سال پیش انتشار یافته، هم برای دانشجویان دانشسرای عالی بود و هم برای دانش آموزان دانشسرای مقدماتی، لیکن به زودی معلوم گردید که آن کتابه حتی با چشم پوشی از قسمتهای نظری و نسبتا مشکل که حذف آنها به دبیران توصیه و به سلیقه و نظر آنان واگذار شده بود نمی تواند برای دانشسراهای مقدماتی کتاب درسی محسوب شود.

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

بلکه برای قرائت و تکمیل معلومات دانش آموزان مناسبت دارد. این بود که لزوم نگارش کتاب مخصوص برای دانشسراهای مقدماتی محسوس افتاد و به تقاضای وزارت فرهنگ در تهیه آن اقدام به عمل آمد و اینک به نام روانشناسی پرورشی منتشر می گردد. 

پیش از ادامه این قسمت و معرفی کتابهای دیگر روانشناسی پرورشی دانشگاهی، متذكر می شویم که در سال ۱۳۱۶ نیز کتابی با نام روانشناسی تربیتی تأليف على الجارم و مصطفی امین به وسیله دکتر محمد معین از عربی به فارسی ترجمه و چاپ شده بود.

ناشر این کتاب چاپخانه ایرانشهر اهواز است. این کتاب نیز در آن زمان به عنوان کتاب درسی برای درس روانشناسی پرورشی دانشسرای مقدماتی فراهم آمده بود. به همین سبب از معرفی کامل آن در اینجا خودداری می شود و تنها به ذکر چند جمله از مقدمه مترجم درباره علت ترجمه آن به فارسی بسنده می کنیم.

در مهرماه ۱۳۹۴ که تدریس روانشناسی از لحاظ تعلیم و تربیت در دانشسرای مقدماتی اهواز به نگارنده رجوع شده نظر به تطابق برنامه دانشسرا با مواد وفصول كتاب علم النفس و آثاره في التربية و العالم، تأليف على الجارم و مصطفی امین بازرسان وزارت معارف مصر، آن را به نام روانشناسی تربیتی به پارسی درآورد.

روانشناسی پرورشی در ایران - مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی - فروشگاه مبلمان نایس دکولند

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

و فصلی چند از آن به طریق جزوه به دانش آموزان اعلام کرد. در جریان سال تحصیلی ۱۳۱۵ و ۱۳۱۶ این ترجمه تنقيح و تهذيب يافت. در تابستان سال اخیر آقای علی اکبر مهران، رئیس معارف و اوقاف ايالت خوزستان از جناب آقای حکمت، وزير معظم معارف، اجازه چاپ آن را خواستار شدند. مقام وزارت متبوع نیز تایید فرمودند که برای جشن افتتاح دانشسرای مقدماتی اهواز این کتاب چاپ شود و حسب الامر از مهرماه بدین مهم پرداخته شد. (ص ط)

برای اینکه اشارات تاریخی خود به کتابهای درسی روانشناسی پرورشی را کامل کرده باشیم، باید بگوییم که، پیش از کتاب روانشناسی تربیتی ترجمه دکتر معین، کتاب دیگری در زبان فارسی به نام روان شناسی یا معرفة النفس راجع به تعلیم و تربیت تألیف خانم بدرالملوک بامداد در سال ۱۳۱۱ به چاپ رسیده بود.

این کتاب شامل ۱۱۸ صفحه است که برای دانش آموزان دختر دبیرستانی نوشته شده. از آنجا که قرار ما این بوده که تنها به معرفی کتابهای دانشگاهی بپردازیم، از توضیحات بیشتر درباره آن خودداری می کنیم. تا آنجا که ما توانستیم کسب اطلاع کنیم، کتاب خانم بامداد نخستین کتاب درسی روانشناسی تربیتی به زبان فارسی است.

روانشناسی پرورشی در ایران – مفاهیم کلی روانشناسی پرورشی – فروشگاه مبلمان نایس دکولند

امتیاز این پست
برای دادن امتیاز به این پست کلیک کنید!
مشاهده
روانشناسی پرورشی

نوشته های مشابه